Steve McQueen

De Pont Museum presenteert ATLAS, de eerste Nederlandse solotentoonstelling van de Britse kunstenaar en filmmaker Steve McQueen. In de tentoonstelling staan het werk Atlas (2026), dat speciaal voor de tentoonstelling is gemaakt, en de recente aanwinst van De Pont Museum, Sunshine State (2022) centraal. Samen met het geluidswerk Untitled (2025) en de fotoserie Bounty (2024) vormen zij een krachtig ensemble waarin McQueen de grenzen van ruimte, geheugen en verbeelding verkent.

Beeldmaker én denker
Met ATLAS toont De Pont Museum een kunstenaar op het hoogtepunt van zijn kunnen: scherp in observatie en diep menselijk in resonantie. De vier werken ontvouwen zich als een reis van het persoonlijke naar het kosmische, van het intieme naar het collectieve, van lichamelijke aanwezigheid naar de onmetelijkheid van het heelal. De tentoonstelling laat McQueen zien als beeldmaker én denker: iemand die kunst, film en werkelijkheid voortdurend met elkaar verknoopt.

“Steve McQueen is one of the best artists we have, whatever medium he chooses. He never gives you what you expect, and whatever you think you know about him, he always takes you somewhere else.”
 – Adrian Searle, The Guardian, mei 2024

Vier werken, vier perspectieven
In de ruimtelijke video-installatie Sunshine State (2022) verweeft McQueen herinnering, filmhistorie en een persoonlijke familiegeschiedenis. Het werk verwijst naar het levensverhaal van zijn vader, die in de jaren vijftig van het Caribische eiland Grenada naar Florida emigreerde om als seizoenarbeider in de sinaasappeloogst te werken. Close-ups van een brandende zon worden afgewisseld met fragmenten uit The Jazz Singer (1927), de eerste geluidsfilm waarin hoofdrolspeler Al Jolson in black face optreedt. McQueen bewerkt dit historische materiaal ingrijpend: de beelden worden vertraagd, versneld, in negatief getoond en omgekeerd, waardoor wit en zwart letterlijk van plaats verwisselen.

Naast het recente geluidswerk Untitled (2025) is de 47-delige kleurenfotoserie Bounty (2024) te zien, die bloemen en planten op Grenada in verschillende stadia van bloei en verval toont. Onder hun uitbundige schoonheid klinkt een reflectie op koloniale geschiedenis, toe-eigening en veerkracht. De titel verwijst tegelijk naar overvloed en buit: bounty als symbool voor rijkdom én roof.

Het nieuwe werk Atlas (2026), ontwikkeld in opdracht van De Pont Museum, opent een ander perspectief: dat van de kosmos. Hierin werkt McQueen voor het eerst met astronomische data van de European Space Agency (ESA)-missie Gaia. Samen met davidkremers, Julian Humml en Alejandro Stefan Zavala transformeert hij de immense hoeveelheid data die telescopen verzamelen tot een hypnotiserende, visuele ervaring. Autonome, zelflerende algoritmische modellen vertalen wetenschappelijke observaties in een reis door de ruimte – even empirisch onderbouwd als poëtisch van karakter.

Over Steve McQueen
Steve McQueen (Londen, 1969) behoort tot de meest invloedrijke kunstenaars en filmmakers van zijn generatie. Zijn oeuvre – van radicale videowerken tot met Oscars bekroonde speelfilms, zoals 12 Years a Slave – onderzoekt thema’s als macht, onrecht, herinnering en lichamelijke kwetsbaarheid. Met een uitzonderlijk gevoel voor ritme en vorm laat McQueen zien hoe persoonlijke verhalen en historische structuren in elkaar grijpen.

Beeld 1: Steve McQueen © Photo: James Stopforth. Beeld 2: Steve McQueen, Sunshine State, Pirelli HangarBicocca, Milan, Italy, 31 March–31 July 2022. © Steve McQueen. Courtesy the artist, Thomas Dane Gallery and Marian Goodman Gallery, Collection De Pont Museum, Tilburg NL. Photo Agostino Osio/Pirelli HangarBicocca, Milan. A Commission for International Film Festival Rotterdam 2022. Footage from The Jazz Singer courtesy Warner Bros. Pictures.